Tandem Milieu- en natuurverenigingen voor duurzaam lokaal milieubeleid foto

Rondetafel 'Burgers in de Weer'

 

Vrijwilligers inschakelen voor gemeentetaken

Vrijwilligers zetten zich in voor allerlei maatschappelijke doelen. Als lokaal bestuur kan je ook vrijwilligers inzetten voor bepaalde taken. Zo heeft de gemeente Schelle een vrijwilligerskorps dat instaat voor allerlei gemeenschapstaken: van de straat zwerfvuilvrij houden tot het ecologisch beheer van een parkje, alles gebeurt door de inzet van moedige bewoners. Naast Schelle, kennen Gooik, Lichtervelde, Antwerpen en Merchtem en nog tal van andere gemeent ook de voordelen ervan.

Op 26 oktober organiseerde Bond Beter Leefmilieu een studiedag over het inzetten van vrijwilligers in de gemeente. Het verslag en alle bijlagen vind je hieronder.

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------

Verslag

Na een inleiding van de projectcoördinator van Bond Beter Leefmilieu, Dirk Van Regenmortel, stelden acht gemeenten hun vrijwilligersproject voor.

Een samenvatting van alle projecten en andere downloads vind je hieronder door op de naam van de bijlage te klikken

gemeente

projectnaam

bijlage

Gooik

KIC-actie

projecbeschrijving
foto KIC-gadget
oproepbrief verenigingen
meldingsform. zwaar afval

Antwerpen

Opsinjoren

projectbeschrijving
getuigenissen

Merchtem

PMD ophaling door jeugd

projectbeschrijving

Schelle

Burgers in de weer

ppt-presentatie

Herne

PWA ruimt zwerfvuil op

projectbeschrijving

Igemo

Vrijwilligers en meesters

ppt-presentatie
foto compostmeester
foto watermeester
foto feestmeester

Lichtervelde

Buurtbeheerders

ppt-presentatie
foto plakkaat
artikel buurtbeheerder

Schoten

Vrijwilligers in wijkwerking

ppt-presentatie
subsidiereglement wijken


Uit de discussie achteraf kunnen volgende zaken geleerd worden.

Vrijwilligers werven
Het werven van vrijwilligers blijkt niet in elke gemeente even goed te lukken. Een goede voorbereiding is cruciaal. De mensen moet duidelijkheid geboden worden. Vrijwilligers staan huiverachtig tegenover onduidelijke taakomschrijvingen. De gemeente moet basismateriaal en basisprocedures voorzien. Standaardformulieren in Gooik zijn een meldingsfiche voor gevaarlijk of zwaar afval (klik hier) of een adressenlijst van de gemeentediensten. Andere gemeente voorzien in een persoonlijke dienstverlening voor de vrijwilligers door nauwe contacten met de politie en stadsdiensten aan te bieden.
Het werven zelf kan gebeuren via het gemeentelijk infoblad. Sommige gemeentes maakten gebruik van het lanceren van een vacature.
De gemeente Lichtervelde trok met één vrijwilliger naar de pers (klik hier voor artikel). Zo kon de gemeente nog verschillende andere vrijwilligers werven.
Verenigingen aanspreken is ook een optie. De milieuraad, maar ook andere raden, zijn fora waar veel verenigingen in vertegenwoordigd zijn. Logischerwijs kan de vraag daar eerst worden gesteld al zijn de mensen uit de raden veelal overbevraagd.

Vrijwilligers motiveren
Vrijwilligers werven is één zaak, ze blijven motiveren is een andere.
Sommige gemeentes zweren bij een losse aanpak waar vrijwilligers taken op zich nemen op basis van vrijwilligheid. De vrijwilliger schiet enkel in actie wanneer hij het nodig acht en er zin in heeft. Andere gemeentes leggen de vrijwilligers een ritme van activiteit op. Dit ritme blijkt de vrijwilliger niet altijd te volgen. Eén of enkele weken met alle vrijwilligers aan de slag gaan lijkt meer vrijwilligers te kunnen motiveren om mee te doen.
Een belangrijke motivatie om als vrijwilliger door te zetten is erkenning. De vrijwilliger moet zich geapprecieerd voelen voor zijn werk. Deze erkenning kan zich op vele manieren uiten: een jaarlijkse receptie voor de vrijwilligers, persoonlijke dienstverlening, aanduiden van vrijwilliger van de maand, kortingen in gemeentelijke diensten,... Zo is Bond Beter Leefmilieu gestart met een project om milieusparend gedrag te belonen met punten: “Zet milieu op de kaart’ (meer info klik hier). Soortgelijke initiatieven kunnen ook voor vrijwilligers geboden worden. In Nederland bestaat de vrijwilligerspas (meer info klik hier). Dit is een pas om vrijwilligers in organisaties of gemeentes te stimuleren. Sommige gemeenten organiseren ook een educatieve activiteit voor hun vrijwilligers (vb een bezoek aan een recyclagecentrum). Maar ook een simpel schouderklopje doet wonderen. De stad Antwerpen beloont elke maand één vrijwilliger met de taart van de maand.
Naast erkenning is er ook herkenning. Verschillende gemeentes voorzien voor hun vrijwilligers een speciale outfit waar ze mee op straat kunnen komen. Hoewel sommige vrijwilligers het niet zien zitten om met een speciale outfit op straat te komen, zijn andere vrijwilligers dolenthousiast met over de gemeentelijke uitrusting.
Gemeentes moeten ook zorgen voor het nodige materiaal (prikkers, vuilzakken of –karren) waar vrijwilligers mee aan de slag kunnen.
Een laatste bron van motivatie is ook nog altijd geld. Hoewel het bij geen enkele gemeente de gewoonte is vrijwilligers te vergoeden, laat de gemeente Merchtem de subsidies van de jeugdverenigingen wel afhangen van de prestaties van die verenigingen op vlak van papier- en PMD-inzameling. De gemeente Schoten werkt samen met wijkverenigingen. De gemeente stelt een forfaitair bedrag per activiteit voor een vereniging ter beschikking.

Vrijwilligers verzekeren
Vanaf volgend jaar moet elke vrijwilliger verzekerd worden. Er zijn nog maar een beperkt aantal polissen op de markt.
Hoewel verzekerd bij de zelfde verzekeraar, verschilt het te betalen bedrag toch aanzienlijk per gemeente. Het is belangrijk om als gemeente bij de verzekeraar aan te geven dat de vrijwilliger niet het minste gevaar loopt. Dit kan door hem/haar veiligheidsuitrusting ter beschikking te stellen en hem/haar bvb niet langs drukke gewestwegen zijn taken te laten uitvoeren. De gemeente Schoten verzekert haar vrijwilligers per activiteit. Meer informatie vind je op de site van het steunpunt vrijwilligerswerk (klik hier).


terug naar boven

Hoe scoort je gemeente ?

Publicaties

De tandemkoffer

De beste modellen en hulpmiddelen van de Tandempartners hebben we netjes verzameld in onze Tandemkoffer.