Tandem Milieu- en natuurverenigingen voor duurzaam lokaal milieubeleid foto
print deze fiche   terug naar de kofferfiches

KofferficheProject: De gemeente helpt bij beheer en openstelling van natuur

Algemene gegevens
Soort project - Milieuproject
- Instapklaar projectmodel
Thema’s - Natuur
Gemeente(n) heel Vlaanderen
Land België

Partners
Verantwoordelijke organisator Natuurpunt
Type organisator vereniging
Contactpersoon Stefan Versweyveld
Adres Coxiestraat 11
2800 Mechelen
Telefoon 015 29 72 59
E-mail Stefan.versweyveld[a]natuurpunt.be
Website www.natuurpunt.be

Beschrijving

Natuurpunt heeft een netwerk van een 400-tal natuurgebieden verspreid over heel Vlaanderen. De meeste van die natuurgebieden zijn tot stand gekomen dankzij de jarenlange inzet van geëngageerde vrijwilligers.

Het onderhoud van die gebieden en de openstelling ervan vergt een grote inzet: wilgen knotten, weilanden omheinen, wandelpaden aanleggen, zwerfafval opruimen of manueel hooien van vochtige graslanden.

Op veel plaatsen biedt de gemeente ondersteuning voor het behoud en de uitbouw van het gebied. Dat is niet zo verbazend, want ieder natuurgebied is immers een geschenk voor de gemeentes. Het is een plaats waar de inwoners tot rust kunnen komen en bovendien is het een belangrijke bufferzone. Met dat model in het achterhoofd willen we alle gemeentes uitnodigen om mee op onze kar te springen. Natuurpunt heeft maar liefst 400 natuurgebieden, verspreid over 254 gemeentes (zie www.natuurpunt.be, klik op natuurgebieden). In sommige gemeenten zijn ook andere terreinbeherende verenigingen actief, zoals Limburgs Landschap vzw en de vzw Durme.




Doelstelling

- Hogere natuurwaarde in de gemeente

- Het werk van vrijwilligers lichter maken (bv door het ter beschikking stellen van materieel)

- Zichtbare en constructieve samenwerking tussen de gemeente en de natuurbeweging. Zodat we elkaars standpunten beter leren kennen.

- Beter inzicht krijgen in de noden van een natuurgebied.

- Ruimere bekendheid van het natuurgebied en de waarde ervan.



Doelgroepen

gemeenten, verenigingen
 


Link met De Samenwerkingsovereenkomst

Gemeenten kunnen voor thema natuur projecten indienen in het kader ‘Aankoop gronden voor behoud of aanleg van natuur, bos of park’ of ‘inrichting ten behoeve van natuur, bos, groen of landschap’ ,  ‘harmonisch Park- en Groenbeheerplan’  indien de terreinen eigendom zijn van de gemeenten of beheer van de gemeenten of ‘integrale toegankelijkheid’,  indien aan de algemene en specifieke voorwaarden voor projecten is voldaan (punt 8.4.1 en criteria beoordeling)

Sommige gemeente beschikken over mina-werkers of groenjobs om aan natuurbeheer te doen. Voor bepaalde werkzaamheden kan men beroep doen op deze gesubsidieerde werknemers. Dit geldt zeker voor acties die te beperkt zijn om in te dienen als subsidieproject of als het gaat om onderhoud en groenbeheer."

Let op: de hier vooropgestelde link met de Samenwerkingsovereenkomst is louter richtingaangevend. De inhoudelijke evaluatie van de effectieve uitvoering van acties of projecten, voorgesteld door de gemeente als invulling van bepaalde artikels binnen de Samenwerkingsovereenkomst, gebeurt uiteindelijk door de Vlaamse Overheid. Op de website http://samenwerkingsovereenkomst.lne.be kan ondermeer de contracttekst van de Samenwerkingsovereenkomst worden teruggevonden.


 


Specifieke aandachtspunten
Het is het best dat de samenwerking geleidelijk groeit, zodat beide partners weten wat ze aan elkaar hebben. Bij vrijwilligers bestaat soms de vrees dat de gemeente met de pluimen gaat lopen. Bij de gemeente bestaat dan weer de vrees dat zij alleen de kosten dragen, en dat de baten voor een ander zijn.


Inbreng partner(s)

Natuurpunt (of een andere terreinbeherende vereniging) zorgt voor de beheersplanning en de algemene omkadering. De lokale Natuurpuntafdeling zorgt voor vrijwilligers en het bijwonen van voorbereidende vergaderingen. Natuurpunt informeert de leden ook over de hulp van de gemeente - dat gebeurt via het eigen lokale ledentijdschrift en de perswerking.

Als vereniging met lokale verankering is Natuurpunt ook goed geplaatst om andere doelgroepen te betrekken bij het beheer van het natuurgebied. Voor het beheer en het onderhoud van het natuurgebied kan samengewerkt worden met andere verenigingen die binnen de gemeente actief zijn, zoals een jeugdvereniging. Dat kan eenmalig, of structureel.

De gemeente kan op diverse manieren helpen bij het beheer: veel gemeenten stellen containers ter beschikking voor beheersresten of ingezameld zwerfafval. De gemeente kan ook eventueel arbeiders en materiaal ter beschikking stellen, zoals palen, zagen, rieken, een hakselaar of een tractor. Of de gemeente kan in het gemeentelijk infoblad informatie verspreiden over het beheer en inwoners oproepen om eens een halve dag te helpen. Op sommige plaatsen voorziet de gemeente op dergelijke grootschalige natuurbeheer-evenementen ook drank en voedsel. De gemeente kan een aantal wegen door of langs het gebied omvormen tot trage wegen. Tevens kan ze natuurlijk helpen bij de uitbouw van het natuurgebied door gemeentegronden ter beschikking te stellen.



Timing

 Dit project kan altijd doorgevoerd worden. Eventueel op eenmalige basis, maar liefst met de intentie om voor lange tijd samen te werken.


Budget

Afhankelijk van het opzet. Kan van zeer goedkoop (vb een paar keer per jaar een container ter beschikking stellen) tot zeer ambitieus (het mede-financieren van grootschalige inrichtingsprojecten als het aanleggen van een poel of een wandelpad).


Beschikbare downloads
Praktijkvoorbeeldjes(word - 70KB)


terug naar boven

Hoe scoort je gemeente ?
Kaart met de deelname aan campagnes.
De Tandemkoffer
De beste modellen en hulpmiddelen van de Tandempartners hebben we netjes verzameld in onze Tandemkoffer.
Tandem sprekersaanbod
Vernieuwde editie van ons sprekersaanbod nu on line.